"Ze werkt doortastend, maar nu kijken we uit naar de resultaten." – Het rapport van minister van Wonen Melissa Depraetere (Vooruit)

Wat wordt aangepakt?

• Ambitieuzer en sturender beleid rond sociale woningen
• Verbod op huurindexatie bij slecht geïsoleerde woningen
• Vlaamse registratie huurcontracten (beter zicht op huurmarkt) zodat huurpremie automatisch kan worden toegekend
• Hervorming van de renovatiepremie: meer voor wie minder heeft

Voor het eerst wordt de energieprestatie van een huurwoning structureel gekoppeld aan de prijs. Dat is een belangrijke stap vooruit: wie een woning verhuurt met slechte isolatie, mag die huur niet meer indexeren.

Ook de Vlaamse registratie van huurcontracten is een nuttige maatregel. Ze maakt de markt transparanter en laat toe om automatisch tegemoetkomingen toe te kennen.. Wie zijn huis wil renoveren, krijgt sinds 1 juli 2025 meer premie als het inkomen laag is. Dat maakt de maatregel eerlijker.

Ook een meer doortastende aanpak om tot meer sociale woningen te komen is in de steigers gezet. Een goede zaak, al vragen de resultaten tijd.

Wat kan beter?

• Afbetalingstermijn van de huurwaarborglening wordt verlengd maar aan drie maanden huurwaarborg wordt niets gedaan.
• Verlaging registratierechten duwt prijzen (en huren) omhoog
• Budgethuur blijft te duur voor lage inkomens
• Geen praktijktesten tegen discriminatie op de huurmarkt
• Voorwaardelijk kader sociale woningen verstrengd

Het systeem van ‘budgethuur’ is bedoeld om verhuur via private investeerders betaalbaar te maken. Maar in de praktijk zijn die huren nog altijd hoog. Voor alleenstaanden liggen de inkomensgrenzen te hoog, en de huurprijs mag tot 1000 euro bedragen.

Tegelijk werd er nog niets gedaan aan de drie maanden huurwaarborg die veel mensen moeilijk kunnen opbrengen. Ook een uitbreiding van de huurpremie – een maatregel die kwetsbare huurders op korte termijn zou helpen – blijft voorlopig uit.

De verlaging van de registratierechten naar 2% zorgt bovendien voor hogere aankoopprijzen. Die stijging wordt doorvertaald in de huurprijzen, vooral in het lage segment van de markt. Opgelet dus dat de korting die gegeven wordt aan wie koopt, niet vooral verdwijnt in de zakken van de verkopers en te weinig uithaalt voor kopers en huurders.

Wat betreft sociale woningen:  Sociale huur wordt steeds meer een tijdelijke ondersteuning in plaats van een stabiel woonrecht. De minister zet daarmee het beleid van de vorige vlaamse regeringen verder. We staan nog ver af van een recht op wonen. De nog door te voeren verstrengde voorwaarden voor sociale woningen baren zorgen:

• verplichte inschrijving bij VDAB
• werkbereidheidstoets
• stijging huurprijs bij weigering werk
• hogere taaleisen (B1-niveau)

De sociale woning wordt zo een instrument van activering, niet langer een vangnet. Het beleid schuift richting controle en tijdelijke ondersteuning, eerder dan structurele woonzekerheid.

Miranda Ulens, algemeen secretaris Vlaams ABVV: “Jong, strijdvaardig en stevig geworteld in West-Vlaanderen met een scherp oog voor betaalbaarheid, energie en de leefbaarheid van steden en dorpen. En voor collectieve oplossingen. Er zit vaart en ambitie in het woonbeleid van Melissa Depraetere, dat valt te waarderen. Tegelijk is het tijd om volop aandacht te hebben voor de onderkant van de woningmarkt en voor kwetsbare groepen. De genomen maatregelen moeten nu ook voor die groep resultaten beginnen opleveren om wonen betaalbaar te maken. En hoe zeer sommige partijen daar ook om vragen, ga niet mee in de stigmatisering van wie in een sociale woning woont.”