Luisteren en zwijgen!

• Inspraak niet toegelaten
• Jongeren onder vuur
• Simplistische logica
• Responsabiliseren of culpabiliseren?
• Dromen

Inspraak niet toegelaten

Geen visie, geen ideeën, nee, luisteren en zwijgen, want het moet van Europa. Al kan je de vraag stellen of het feit dat de Europese recepten nogal gelijken op die van de liberalen betekent dat die laatste gelijk hebben, dan wel dat Europa gewoon nogal liberaal is.

Maar het gaat verder dan politieke spelletjes: luisteren en zwijgen, dat zeggen ook de financiële markten. Vooral de burger geen inspraak geven! Vooral, beste politici, durven ingaan tegen die conservatieve vakbonden en de werknemers zeker geen stem geven in het debat.

Ook een aantal kranten doen gewillig mee: kies nu een zakenkabinet, dat orde op zaken kan stellen zonder lastiggevallen te worden door uw mening of verzuchtingen. Alsof de oplossingen voor de hand liggen, neutraal zijn, en alleen vertroebeld worden door die lastige democratische spelregels en omdat men “het” niet goed uitgelegd krijgt.

Jongeren onder vuur

Als een stuurse huisvader, die na een lange dagtaak thuiskomt bij een balorig kroost, brult rechts ons toe. Vader weet wat het beste is. En die kroost is meteen ook het eerste slachtoffer van de logica die hierbij de hoofdtoon voert.

Jongeren liggen vandaag langs alle kanten onder vuur in het discours van responsabilisering dat gevoerd wordt. Typevoorbeeld daarvan is de discussie over de wachtuitkeringen en de voorstellen die daarover de voorbije weken op de onderhandelingstafel van de federale regeringsvorming zijn gepasseerd.

Jongeren zullen langer moeten wachten vooraleer ze in aanmerking komen voor een uitkering, ze zullen strenger gecontroleerd worden, ook in de periode voordat ze überhaupt een uitkering ontvangen en ze zullen sneller en meer automatisch die uitkering weer kunnen verliezen. Er gingen zelfs enkele stemmen op om wie geen diploma behaalt helemaal uit te sluiten uit de sociale zekerheid.

Dat is niet waar jongeren op zitten wachten. Zij moeten in de eerste plaats de kans krijgen om te starten, zodat zij niet steeds langer afhankelijk blijven van ouders, vrienden of in het slechtste geval het OCMW. Een echte start dus, geen extra drempels zoals een rist tijdelijke contracten of uitzendopdrachten die de weg naar een stevige loopbaan verlengen.

Daarvoor hebben we werkgevers nodig die aanwerven met lange termijnperspectief en niet enkel op zoek zijn naar jobstudenten met ervaring. Kwalitatieve, voltijdse jobs, dat is wat we nodig hebben.

Simplistische logica

De teneur van het responsabiliseringsdiscours is duidelijk: Onze jongeren kiezen de verkeerde studies en zouden beter onze vaak slecht betaalde knelpuntberoepen invullen, eerder dan hun droomberoep na te jagen. Zij willen te veel en moeten te weinig. Zij studeren te lang of niet lang genoeg en wanneer ze van de schoolbanken komen, met of zonder diploma, nestelen ze zich meteen in de “hangmat” van de sociale zekerheid.

En natuurlijk volgt daarop de klassieke bangmakerij: zij bedreigen daarmee onze welvaart. Het hele debat is doorspekt met dergelijke simplistische logica. En dat terwijl men tegelijkertijd volop bezig is de jongeren op te zadelen met de enorme rekening die het wanbeleid in de financiële sector heeft teweeggebracht.

Maar wat die financiële wereld betreft, is de roep om responsabilisering ver te zoeken en blijft men bij halfslachtige maatregelen en intentieverklaringen.

Responsabiliseren of culpabiliseren?

Laat het duidelijk zijn: een uitkering vraag je niet aan voor je plezier en riant leven kan je er al helemaal niet van. Een uitkering is een verzekering tegen inkomensverlies. Daar moeten voorwaarden aan verbonden zijn en daar mag iets voor in ruil worden gevraagd.

Daarom ook dat er een systeem van wachttijd is, nog voor de wachtuitkering kan worden toegekend. Daarom ook dat die jongeren beschikbaar moeten zijn voor de arbeidsmarkt tijdens de wachttijd. Maar het alsmaar verstrengen van die voorwaarden en de bestaande controle alsmaar blijven afdoen als “bepamperen” draagt veel meer bij tot culpabiliseren dan tot responsabiliseren.

De boodschap van rechts is: wij verwachten dat onze jongeren langer werken, dat zij niet meer de vrijheid krijgen om te kiezen wat ze studeren, en dat zij vooraf reeds, voor hun loopbaan nog maar is kunnen starten, bewijzen dat zij onze solidariteit waard zijn.

Dromen

Daar tegenover stellen wij een alternatieve toekomstvisie: Wij willen een toekomst waarin niemand uitgesloten wordt van solidariteit en waarin jongeren kansen krijgen om hun dromen na te streven, zonder op voorhand verdacht te worden gemaakt.

En die kansen zijn niet vrijblijvend, maar gaan wel gepaard met redelijke verwachtingen en met het aanreiken van voldoende ondersteuning én met de garantie dat er een einde komt aan het bepamperen van wie echt verantwoordelijk is voor de crisis waarin we opnieuw dreigen te verzeilen.

En vooral, beste jongeren: niet te veel luisteren en zwijgen!

• Deze tekst verscheen ook als opiniestuk op DeRedactie.be