sp.a-congres 2008: onze visie

• Onderwijs
• Mobiliteit
• Welzijn en gezin
• Gezondheid en pensioenen
• Werk
• Wonen
• Leefmilieu en energie

Onderwijs

"Kinderen krijgen beter tot hun veertiende de tijd om een keuze te maken over de te volgen opleiding."

• We gaan akkoord met deze stelling.
  Voorbeelden uit het buitenland leren dat 'comprehensief onderwijs', dat wil zeggen een meer geïntegreerde aanpak voor alle leerlingen, met aandacht voor kennis en vaardigheden (ook technische), een belangrijk element is in het dichten van de kloof tussen de beste en de zwakste leerlingen. Dit zou meteen ook de waterval ASO/TSO/BSO helpen dichten.

"De school moet meer doen dan les geven, elke school moet een brede school zijn."

• De brede school is er vooral één die heel goed ingebed is in een breed netwerk. Welzijn, cultuur en het maatschappelijk middenveld zijn partners. Hierdoor krijgen leerlingen en ouders meer kansen om dit sociaal netwerk te leren kennen, om hierop een beroep te doen... Het is dus meer dan gewoon "alles aan bod laten komen".

Mobiliteit

"De belangen van de reiziger centraal stellen bij stakingen … of bij het nut van verdere liberalisering."

• Deze discussie handelt onder meer over het stakingsrecht en de minimumdienstverlening. Omwille van de vrijwaring van het stakingrecht zijn we geen voorstander van een minimumdienstverlening.
  Bovendien heeft het praktisch geen zin: wat het spoor betreft zijn zelfs op een doordeweekse werkdag sommige lijnen al overbezet bij de normale dienstverlening. Tussen de spoorbonden en de NMBS werd trouwens recent een strikte procedure afgesproken.
  Tenslotte kan de sp.a in een congrestekst bezwaarlijk de belangen van de werknemers over het hoofd zien.
• Liberalisering is geen adequaat middel om de dienstverlening te verbeteren voor de reiziger, dat blijkt uit buitenlandse voorbeelden...

"De files radicaal aanpakken, onder meer via beperking van het aantal bedrijfswagens."

• Bedrijfswagens vormen momenteel een aantrekkelijk verloningspakket en bovendien gaat dit vaak gepaard met een gratis tankkaart waardoor overbodig veel kilometers gemaakt worden.
  Een alternatief kan erin bestaan om werknemers een mobiliteitsbudget ter beschikking te stellen waardoor de werknemer de vrije keuze heeft welk vervoermiddel hij/zij gebruikt.
• Mogelijke aanvulling op de discussie: veilige mobiliteit, aanpakken verkeersarmoede...

Welzijn en gezin

"Kinderopvang hoort niet thuis bij welzijn, wel bij onderwijs."

• Onder welk beleidsdomein kinderopvang valt, doet er eigenlijk niet toe.
  Wel valt er iets te zeggen voor de uitbouw van kinderopvang tot een basisvoorziening naar analogie met onderwijs (in principe kosteloos, ruim gespreid aanbod, …).
  Bovendien verdient de pedagogische en sociale rol naast de economische rol (ondersteuning van werkende ouders) inderdaad meer aandacht.
• Kinderopvang moet in elk geval op korte termijn toegankelijker, en de prijs moet aangepast zijn aan het inkomen (fiscale stimuli zijn voor de zwakste inkomensgroep niet aangewezen, net zomin als kinderopvangcheques met vast tarief).

"Vaders moeten worden verplicht om 8 weken vaderschapsverlof op te nemen na de geboorte van hun kind."

• Vaders moeten een grotere verantwoordelijkheid opnemen voor hun kinderen en in het huishouden. Vaderschapsverlof is daar een belangrijk instrument voor. Daarom wordt het opnemen van ouderschapsverlof door beide partners best wat extra gestimuleerd.
  Door het optrekken van de vergoeding én door het optrekken van de duur van het recht waarbij een gedeelte van het recht enkel door de andere partner kan opgenomen worden.

"De prijs van een rusthuis mag nooit hoger zijn dan een minimumpensioen."

• Akkoord wanneer dit inhoudt dat elke oudere kan rekenen op een aangepaste en kwaliteitsvolle zorg. Wie veel extra’s wil, kan dit niet afwentelen op de samenleving en moet dan wel een grotere bijdrage betalen.

Gezondheid en pensioenen

"De tweede pensioenpijler moet een recht worden voor iedereen."

• We zijn het eens met het principe. Maar dit moet concreter worden ingevuld. In elk geval mag een veralgemening van de tweede pijler niet ten koste gaan van een versterking van de eerste pijler (welvaartsvaste uitkeringen, groeinorm gezondheidsuitgaven, ... ). Bovendien zijn we ver van huis als die veralgemening maar een beperkte aanvulling inhoudt.

"De hospitalisatieverzekering moet herleid worden tot een aanvullende verzekering voor niet-noodzakelijke zorgen."

• Akkoord.

Werk

"Kordate aanpak van het fenomeen knelpuntberoepen nodig, anders is een nieuwe golf van economische migratie de enige oplossing."

• Vandaag is er vooral sprake van een kordate aanpak van werkzoekenden. Wat niet belicht wordt is de kordate aanpak naar de vraagzijde: aanwerven van kansengroepen en het werkbaar maken van werk en arbeidsvoorwaarden.
  We zijn niet vies van economische migratie wanneer dit wordt georganiseerd op een duurzame wijze: geen verdringing van werkzoekenden, duurzame integratie van de arbeidsmigrant en oog voor de belangen van de herkomstlanden.

"Opgebouwde pensioenrechten meer in functie van het aantal gewerkte jaren en de zwaarte van het beroep."

• Het recht op vervroegd pensioen moet ook in de toekomst verzekerd blijven voor werknemers met een lange loopbaan of zware arbeidsomstandigheden. Bij de berekening van de pensioenrechten zelf moeten gelijkgestelde periodes (werkloosheid, tijdskrediet, …) blijven meetellen: anders dreigen vrouwen het slachtoffer te zijn.
  Bovendien staat dit haaks op het pleidooi voor een meer ontspannen arbeidsbestel, nodig om mensen gemiddeld langer aan het werk te kunnen houden.

"Fiscale druk op lage lonen moet substantieel naar omlaag en in en aantal sectoren, zoals de horeca, moeten de loonlasten tot een minimum worden herleid, eventueel een forfait."

• De fiscale druk op lage lonen moet inderdaad naar omlaag. Ook mensen die omwille van een laag inkomen geen belastingen betalen moeten van dergelijke belastingverlaging kunnen genieten.
  De sociale lasten op lage lonen zijn al laag. Om de arbeidsintensieve sectoren in de toekomst te ondersteunen moet er vooral verder werk gemaakt worden van een alternatieve financiering van de sociale zekerheid.

Wonen

"Woningen die niet energiezuinig zijn mogen niet worden verhuurd. De overheid moet zich in de plaats van de verhuurder kunnen stellen om noodzakelijke maatregelen zelf uit te voeren voor rekening van de eigenaar-verhuurder."

• De schaarste op de woningmarkt noopt tot enige voorzichtigheid.
  Verhuurders zijn bovendien niet per definitie huisjesmelkers, dus ook positieve stimulansen (gratis energiescan, isolatiepremies, …) moeten worden ingezet.
  Wel moet van de verhuurder een inspanning geëist worden en indien deze niet bereid is, moet de overheid ingrijpen door zelf maatregelen te laten uitvoeren, door een compensatie te eisen… Dergelijke renovatie mag voor de huurder niet leiden tot hogere huurlasten.
  Bovendien heeft de overheid een voorbeeldfunctie en zouden alle nieuwe sociale woningen passiefwoningen of minstens lage-energiewoningen moeten zijn.

"De kwaliteit van huurwoningen moet omhoog, we werken voor de huurmarkt een objectief metingsysteem uit dat (…) bepaalt wat faire huurprijzen voor een bepaald type woning zijn."

• We gaan akkoord met dit voorstel waarbij een soort referentieprijs wordt berekend per verhuurd pand. Een kwantitatieve toename van het aantal huurwoningen zal eveneens een positieve invloed hebben op de prijszetting van huizen.

"Werk maken van kwalitatief hoogstaande hoogbouw om druk op de woningmarkt te verminderen."

• Hoogbouw kan en is in steden vaak de enige mogelijkheid. Maar ook hoogbouw kent zijn grenzen.
  We willen niet dat mensen aan levenskwaliteit moeten inboeten omwille van speculatie op bouwgronden, woekerwinsten van bouwpromotoren of een verkeerde ruimtelijke ordening van de overheid.
  We wensen dat wanpraktijken worden aangepakt, inclusief de schatting van het kadastraal inkomen waardoor wonen voor iedereen betaalbaar blijft.
• Mogelijke aanvulling op de discussie: belang van sociale mix, een leefbare binnenstad...

Leefmilieu en energie

"Werk maken van een ecologische balans per bedrijf, als basis van de belasting die elk bedrijf moet betalen voor haar milieu-impact."

• Meten is weten: we willen dat de milieu-impact van ondernemingen zo scherp mogelijk in kaart wordt gebracht. Een ecologische balans kan daartoe een geschikt instrument zijn.
  Ondernemingen moeten de milieuschadekosten die ze veroorzaken ook dragen (internaliseren). Dit gebeurt vandaag maar zeer gedeeltelijk via heffingen en dergelijke.

"Het herverdelend en sociaal beleid moet uitsluitend gevoerd worden via de belastingen en de sociale zekerheid. Een lagere prijs voor water, energie,… voor mensen met een sociaal statuut moet worden vervangen door een hoger vervangingsinkomen, lagere belastingen of een belastingskrediet. Wie bewust consumeert, moet netto meer overhouden."

• We zijn het niet eens met deze stelling.
  We zijn natuurlijk grote voorstanders van inkomensherverdeling via de fiscaliteit en de sociale zekerheid, maar deze mechanismen garanderen niet automatisch het recht op en afdoende toegang tot energie en nutsvoorzieningen voor iedereen.
  We aanvaarden het principe 'de vervuiler betaalt' als een regulerend mechanisme om een rationele omgang met schaarse goederen te bevorderen. Maar dit mag niet leiden tot het uitbannen van solidariteitsmechanismen en sociale correcties die het basisrecht op de toegang tot energie en nutsvoorzieningen moeten waarborgen.