Een stimulerend beleid voor innoverende bedrijven

1.
Belangrijk is dat er voldoende middelen worden geïnvesteerd in het innovatiebeleid en dat die middelen gericht worden ingezet, in een kader dat vertrekt van een maatschappelijke toekomstvisie.

De in Europa afgesproken 3 procentnorm voor inspanningen voor O&O moet gehandhaafd blijven.

2.
We pleiten voor een doordachte aanpak, met een sectorale invulling van het innovatiebeleid op macroniveau. De sectorale doelstellingen voor de industrie kunnen onder meer worden afgeleid uit de resultaten van de rondetafels voor industrieel beleid, waar alle stakeholders mee nadenken over de uitdagingen voor de toekomst.

Naast louter technologische vernieuwing verdient ook innovatie in diensten aanmoediging, evenals de social profit en de creatieve en kunstensectoren. De zo sectoraal vastgelegde doelstellingen kunnen het referentiekader vormen voor een vertaling naar de bedrijfseconomische realiteit.

3.
De snelle ontwikkelingen op de energiemarkten, de vergrijzing van de bevolking, de tekorten in de kinderopvang en in het welzijnsaanbod in het algemeen, zijn belangrijke uitdagingen voor onze regio, waarop een doordacht innovatiebeleid een antwoord moet en kan bieden.

Daarenboven moeten we onverminderd inzetten op onze sterktes, onder meer via de uitbouw van de speerpuntclusters die afgebakend werden door de Vlaamse Raad voor Wetenschapsbeleid.

4.
Vanwege de mogelijkheid tot sturing van het beleid pleiten we voor de inzet van subsidies voor O&O. We verkiezen subsidies voor de meer risicovolle projecten waar het onderzoeksgehalte hoog is (en die anders moeilijk financiering zouden vinden) en voor kleine ondernemingen of starters die willen innoveren en geen fiscale aftrekmogelijkheid hebben.

Het fiscale instrumentarium kan worden ingezet daar waar een hoge meerwaarde is in termen van innovatieve ontwikkeling, waar het risicokarakter minder hoog is, maar de onderzoekskosten zwaar wegen. De voorkeur gaat uit naar gerichte, niet-lineaire maatregelen zoals de vermindering van de loonkosten van de onderzoekers.

5.
O&O is een zaak van menselijk kapitaal. Er valt nog veel te verbeteren inzake loopbaanklimaat voor onderzoekers, met aandacht voor verloning en voor de overdrachtmogelijkheden voor sociale rechten bij mobiliteit én de bescherming van de resultaten van hun onderzoek.

Maar het bedrijfsleven moet er ook worden toe aangezet in zijn generiek personeelsbeleid nog meer te doen voor vorming en levenslang leren dan vandaag. In deze strategie moet sociale innovatie - ten dienste van een meer menselijke en gedragen arbeidsorganisatie - een plaats krijgen.

De Vlaamse overheid wordt gevraagd te investeren in een beleid dat sociale of arbeidsorganisatorische innovatie erkent en er de voordelen van inziet voor mens en economie.

6.
Het innovatiebeleid verdient mainstreaming over alle beleidsniveaus heen. De Vlaamse overheid kan het goede voorbeeld stellen door bij openbare aanbestedingen optimaal gebruik te maken van de mogelijkheden die innovatief aanbesteden inhoudt.

Zo kan ze de innovatie aanzwengelen, bijdragen tot meer duurzame vormen van economische activiteit en enkele sociale doelstellingen realiseren. De Nederlandse aanpak, met de concrete doelstelling 15 procent van de overheidsopdrachten tegen 2010 via deze techniek te doen verlopen, kan als inspiratie dienen.

7.
Om de ingezette middelen voluit te valoriseren is het belangrijk dat de gerichte samenwerking tussen bedrijfsleven en kennisinstellingen, in een sluitend afsprakenkader, wordt aangemoedigd.

De regeling van de intellectuele eigendomsrechten en de overdraagbaarheid van de sociale rechten van de onderzoeker moeten juridisch geregeld worden. De Vlaamse regering moet haar stem laten horen om de invoering van een Europees Patent mogelijk te maken.

Een strategie van kostenconcurrentie vormt steeds minder een valabele basis voor een vruchtbare economische politiek voor Vlaanderen. De recente golf van herstructureringen, zelfs in medium- of hightechsectoren, moeten ons als regio nog meer doen nadenken over de gepaste strategie om erop te antwoorden.

Door massaal in te zetten op innovatie slaan we meerdere vliegen in één klap: de valorisatie van producten en diensten met hogere toegevoegde waarde zal onze economische basis verstevigen én ons belangrijkste kapitaal, het menselijk kapitaal, hier in Vlaanderen verankeren.

Deze tekst verscheen als opiniestuk in De Tijd van 9/10/2008.

Contact

• Maureen Verhue - Adviseur Studiedienst - 02 506 82 24

Lees ook

• ABVV vraagt hervorming overheidsopdrachten (Standpunten - 2008)
• ABVV vraagt hervorming overheidsopdrachten (Onze mening)
• Voldoende risicokapitaal, maar te weinig innovatieve ideeën in Vlaanderen (Persberichten - 2007)
• Voldoende risicokapitaal, maar te weinig innovatieve ideeën in Vlaanderen (Onze mening - Laatste nieuws)