Een sterke overheid voor een sociaal beleid
31/01/2009 Toespraak - "De inzet voor de komende verkiezingen zijn sterke overheden die een sociaal beleid voeren. En dat is vooral een socialistisch verhaal," aldus Caroline Copers op het congres van ABVV-Limburg.
- Een moeilijk jaar op komst
- Niet machteloos toekijken
- Nieuwe spelregels nodig
- Het Vlaamse relanceplan
- Naar een duurzame economie
- Sterke overheden gevraagd
- Een socialistisch verhaal
Hieronder leest u de tekst van de toespraak.
Een moeilijk jaar op komst
2009 kondigt zich al aan als een moeilijk jaar op sociaal-economisch vlak.
Ook in Vlaanderen waar het de laatste jaren toch behoorlijk goed ging. De financiële crisis laat zich meer en meer voelen in de reële economie en in de tewerkstelling.
- Eerst worden de interims en tijdelijke werknemers slachtoffer van afdankingen.
- Bovendien zien we een groeiende economische werkloosheid voor de vaste werknemers.
- En dit naast meer en meer collectieve ontslagen.
Het perspectief van een toenemende krapte op de arbeidsmarkt - en dus van toenemende kansen voor kansengroepen - is in elk geval opgeschoven in de tijd.
Niet machteloos toekijken
« De overheid moést tussenbeide komen om de banken te redden »
De overheden moeten elk op hun niveau een krachtdadig relancebeleid voeren. Ook al moeten de begrotingsdoelstellingen daarvoor dan tijdelijk wat versoepeld worden. Die (beperkte) ruimte is er, zeker op Vlaams niveau.
Eerst moesten de regeringen financieel bijspringen toen de banken in de problemen kwamen.
Het is enerzijds wraakroepend dat de overheid de financiële sector moet ter hulp snellen terwijl die nota bene zelf verantwoordelijk is voor de slechte situatie waarin we zijn terecht gekomen.
Maar laat er anderzijds geen twijfel over bestaan: de overheid moest tussenkomen wilde ze erger voorkomen, wilde ze jobs redden, en wilde ze vermijden dat de kredietverlening aan burgers en bedrijven volledig zou opdrogen.
De vraag is en blijft alleen op welke manier ze dit het best doet.
Dit moet gebeuren op een manier waarbij de continuïteit van de financiële instellingen gevrijwaard wordt, maar waarbij de instelling ook voldoende geresponsabiliseerd wordt én waarbij de overheid (en dus de belastingbetaler) op een billijke wijze vergoed wordt.
Of dit steeds het geval was laat ik in het midden. Bij de recente injectie van de Vlaamse overheid in KBC werden alvast een aantal voorwaarden opgelegd die in die richting gaan.
Nieuwe spelregels nodig
« Een zogenaamde 'bad bank' is een foute keuze »
En de overheden moeten vooral ook nieuwe spelregels vaststellen om een herhaling van dit wilde kapitalisme te voorkomen (sterkere toezichthouders, banken moeten weer echte banken zijn in plaats van risicozoekers, deugdelijk bestuur opleggen).
Moet er niet over een andere manier van investering van gemeenschapsmiddelen (geld van de belastingbetaler dus) nagedacht worden?
Namelijk in een duurzame overheidsbank die maatschappelijk waardevolle initiatieven financiert die niet alleen duurzaam zijn maar ook tewerkstelling creëren?
Het idee van een zogenaamde “bad bank” is wat ons betreft alvast de foute keuze én het foute signaal waarbij alleen business as usual het doel zou zijn.
Neen, nieuwe sluitende spelregels opgelegd door de overheid zijn broodnodig. Hierbij is het ten andere van belang dat niet alleen de diverse regeringen in dit land samenwerken, maar vooral dat er een Europese aanpak wordt uitgewerkt. Hetzelfde kan trouwens gezegd worden over de relanceplannen die op de diverse niveau's in ons land en daarbuiten worden gelanceerd.
Het Vlaamse relanceplan
« De lusten voor de privé en de lasten voor de overheid kan uiteraard niet »
Net als andere overheden heeft ook de Vlaamse overheid een relanceplan uitgedokterd. Ter waarde van een 840 miljoen euro.
Met drie hoofdlijnen:
- de publieke en private investeringen aanzwengelen;
- kredietwaarborgen verstrekken;
- een activerend arbeidsmarktbeleid via bijkomende opleidingsinvesteringen (sectoraddenda) en hogere tewerkstellingspremies voor ouderen.
Ook hier kan men terecht de vraag stellen of de wijze waarop de overheid de economie bijspringt te rechtvaardigen is.
Zo hebben we vragen bij de wijze waarop men investeringen probeert aan te zwengelen via publiek-private samenwerking (waarbij een privépartner wordt gezocht om te lenen, te bouwen en te onderhouden in ruil voor een exploitatievergoeding). Dat dit de investeringen echt zou versnellen klopt niet in de feiten.
En zoals ACOD terecht heeft aangeklaagd zien we dat de risico’s steeds meer naar de publieke partner worden toegeschoven. Dit is uiteraard niet aanvaardbaar. De lusten voor de privé en de lasten voor de overheid (dus opnieuw de belastingbetaler) kan uiteraard niet.
Naar een duurzame economie
« De economische relanceplannen moeten ook sociale investeringen bevatten »
In ieder geval moeten de relancemaatregelen een tijdelijk karakter hebben en geen aanleiding geven tot een blijvende overheidssubsidiëring van het ondernemingsrisico. Ook in dit verhaal moet slim en innovatief geïnvesteerd worden, met oog voor duurzaame tewerkstelling.
Want als men op grote schaal directe steun of overheidswaarborgen verleent, dan moet men de nodige waarborgen vragen op vlak van behoud van activiteiten in onze regio (verankeren heet dat tegenwoordig) en op vlak van vergroening van de economie.
Innovatief investeren in een duurzame economie: die omslag moet nu eindelijk gemaakt worden. Ook in andere landen zoals Groot-Brittanië bijvoorbeeld verleent men kredietwaarborgen aan de automobielsector in ruil voor investeringen in meer milieuvriendelijke auto’s.
En wat minstens even belangrijk is: die relanceplannen moeten ook sociale investeringen inhouden. Investeringen in opleiding, in tewerkstelling, in begeleiding, in hogere uitkeringen voor wie tijdelijk werkloos wordt, in arbeidsherverdelende maatregelen. Dit is vandaag onderbelicht, daar moeten we verandering in brengen.
Sterke overheden gevraagd
« Wij vragen een echt sociaal-economisch project »
Wat de crisis vooral aantoont is dat we sterke overheden nodig hebben. Overheden die markten beter reguleren, zoals de financiële markt. Een overheid die investeert, economisch maar vooral ook sociaal.
Dit is misschien wel dé inzet van de komende verkiezingen: sterke overheden, zowel Europees als regionaal.
Dat is alvast ook de boodschap in ons memorandum aan de komende Vlaamse regering dat we nu aan het voorbereiden zijn: maak werk van een echt sociaal-economisch project en waarborg nog meer dan vandaag een aantal rechten:
- het recht op waardig werk,
- het recht op inkomen,
- het recht op opleiding en begeleiding
- het recht op welzijn en meer levenscomfort,
- het recht op kwalitatieve overheidsdienstverlening ,
- het recht op inspraak en participatie van werknemers.
We zullen rond dit memorandum trouwens een campagne uitbouwen die loopt tot aan de politieke verkiezingen van juni 2009. Het is immers belangrijk een offensief verhaal te brengen, alternatieven naar voor te schuiven, en de focus weg te draaien van een puur economisch verhaal naar een verhaal dat vooral ook sociaal en ecologisch is.
Een socialistisch verhaal
« Wij rekenen op de sp.a om tegengewicht te bieden aan ultraliberalen als LDD »
En het verhaal van sterke overheden is bij uitstek het verhaal van socialisten, niet van liberalen en ultraliberalen als LDD die maar één boodschap hebben: minder belastingen en minder overheid.
We rekenen daarom in de eerste plaats op de sp.a om hier voldoende tegengewicht te bieden. En bovenal op diegenen binnen de sp.a die trouw met ons samenwerken en echte vertrouwenspersonen zijn van de vakbond.
Het verheugt ons daarom dat naast personen als Anne Van Lancker, Bart Van Malderen en vele andere medestanders, nu ook Mia De Vits de handschoen weer opneemt!
Als ik één oproep mag doen, dan is het dat we als vakbonders kritisch blijven maar constructief.
Kritisch, niet in het minst voor het verkiezingsprogramma van de sp.a;
Constructief: dat we in de komende weken niet kiezen voor verdere politieke versplintering en echt steun zouden geven aan diegenen die de vakbond een warm hart toedragen.
Want we zullen ze nodig hebben.
* * *
Toespraak van Caroline Copers (algemeen secretaris Vlaams ABVV) op het congres van ABVV-Limburg van 31 januari 2009.
Op de foto (vlnr): Caroline Copers (algemeen secretaris Vlaams ABVV), Jean-Claude Van Rode (afscheidsnemend gewestelijk secretaris ABVV-Limburg), Rudy De Leeuw (voorzitter ABVV) en Bart Henckaerts (nieuwe gewestelijk secretaris ABVV-Limburg).
Lees ook
- Het Vlaamse relanceplan: enkele tastbare maatregelen (Standpunten - 2009)
- Het Vlaamse relanceplan: enkele tastbare maatregelen (Onze mening)
- Vlaams ABVV tevreden met kandidatuur Mia De Vits (Persberichten - 2009)
- Vlaams ABVV tevreden met kandidatuur Mia De Vits (Onze mening - Laatste nieuws)
